Trong cuộc sống hiện đại, các vấn đề về da liễu ngày càng trở nên phổ biến, và một trong những căn bệnh phiền toái nhất chính là viêm da cơ địa. Không chỉ dừng lại ở những mảng da khô ráp, mẩn đỏ, căn bệnh này còn mang đến cảm giác ngứa ngáy dữ dội, dai dẳng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, giấc ngủ và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vậy viêm da cơ địa là gì, nguyên nhân và cách phòng ngừa ra sao? Hãy cùng Thẩm mỹ Bệnh viện Hồng Ngọc tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Viêm da cơ địa là gì?
Viêm da cơ địa còn được biết đến với tên gọi bệnh chàm hay eczema, là một chứng viêm da mãn tính và tái phát. Đặc điểm nổi bật của bệnh là sự xuất hiện của những vùng da đỏ, ngứa ngáy và khô ráp.

Đặc điểm bệnh lý của viêm da cơ địa như sau:
Bệnh mãn tính và tái phát: Viêm da cơ địa là một bệnh lý có tính chất dai dẳng và thường tái phát theo chu kỳ, nhất là khi người bệnh tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng hoặc thay đổi thời tiết.
Không lây nhiễm: Đây là một điểm cực kỳ quan trọng cần nhấn mạnh. Dù nhìn bề ngoài da rất nghiêm trọng nhưng bệnh lý này lại không lây lan từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc.
Ảnh hưởng chất lượng sống: Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng những cơn ngứa dữ dội có thể khiến người bệnh mất ngủ, căng thẳng, dẫn đến suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống và hiệu suất làm việc.
Thời điểm khởi phát: Bệnh thường bắt đầu ở tuổi ấu thơ. Khoảng 60% trẻ em bị bệnh phát hiện trong năm đầu đời và 30% phát hiện trong 5 năm đầu. Rất hiếm trường hợp bệnh khởi phát khi đã trưởng thành.
Tỷ lệ mắc: Viêm da cơ địa là một vấn đề sức khỏe toàn cầu. Ở Việt Nam, tỷ lệ bệnh nhân đến khám tại các phòng khám da liễu vì căn bệnh này có lúc lên tới 20% tổng số ca khám. Tỷ lệ mắc bệnh suốt đời trên thế giới là hơn 15%.
>>> Xem thêm:
Nguyên nhân và các yếu tố khiến viêm da cơ địa phát triển nhanh
Mặc dù khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh viêm da cơ địa, nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra đây là kết quả của sự kết hợp phức tạp giữa ba yếu tố chính: di truyền, rối loạn miễn dịch và môi trường.
Do cơ địa người bệnh và yếu tố di truyền
Viêm da cơ địa có mối liên hệ rất chặt chẽ với yếu tố di truyền và tiền sử gia đình:
Tính di truyền cao: Bệnh có xu hướng di truyền trong gia đình. Nếu bố/mẹ mắc viêm da cơ địa, khả năng con cái mắc bệnh là khoảng 60%. Tỷ lệ này thậm chí tăng lên tới 80% nếu cả bố và mẹ đều bị bệnh.
Hệ thống miễn dịch quá mẫn cảm: Người bệnh thường có hệ thống miễn dịch hoạt động quá mức. Khi gặp phải các tác nhân bên ngoài, hệ miễn dịch phản ứng thái quá, gây ra tình trạng viêm và kích ứng da.
Tiền sử dị ứng cá nhân/gia đình: Viêm da cơ địa thường là một phần của chuỗi các bệnh lý dị ứng cơ địa. Những người có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc các bệnh như hen phế quản hoặc viêm mũi dị ứng sẽ có nguy cơ cao hơn.

Các yếu tố khiến bệnh trở nặng hơn
Để tránh cho bệnh bùng phát hoặc trở nặng hơn khi gặp phải các yếu tố kích thích từ môi trường, việc bạn nhận biết các tác nhân khiến bệnh thêm nặng là điều cần thiết:
| Nhóm yếu tố | Các tác nhân điển hình | Vai trò gây bệnh |
| Dị ứng và môi trường | Mạt nhà (rệp nhà), phấn hoa, lông động vật, bụi bẩn, khói thuốc lá, len dạ. | Kích thích phản ứng dị ứng của da, gây ngứa và viêm. |
| Thực phẩm | Trứng, sữa bò, lạc, đậu tương, cá, bột mỳ (lúa mì). | Ở một số người, các loại thực phẩm này có thể làm cơn ngứa bùng phát. |
| Hóa chất và kích ứng | Xà phòng có tính tẩy rửa mạnh, nước hoa, dầu rửa bát, hóa chất trong sơn/nhựa. | Gây phá vỡ hàng rào bảo vệ da, làm da mất nước và dễ bị tổn thương. |
| Nhiễm trùng | Ngoại độc tố của tụ cầu trùng vàng. | Tụ cầu có thể đóng vai trò siêu kháng nguyên, kích thích phản ứng viêm nặng hơn. |
| Các yếu tố về da | Da bị khô, giảm chức năng hàng rào bảo vệ da, thiếu lớp ceramic trên bề mặt. | Da khô dễ bị mất nước, tạo điều kiện cho các dị nguyên xâm nhập, gây ngứa. |
| Thời tiết và nhiệt độ | Thay đổi thời tiết thất thường, thời tiết quá khô, quá lạnh, nhiều gió. Tắm nước quá nóng hoặc quá lâu. | Khiến da khô hơn, dễ bị kích ứng. Bệnh thường nặng hơn vào mùa thu đông. |
| Thói quen | Gãi và chà xát mạnh. | Khiến thương tổn lan rộng, da dày lên và dễ dẫn đến bội nhiễm vi trùng. |
| Tâm lý | Căng thẳng (stress), lo âu. | Mệt mỏi, lo âu khiến cơ thể tiết ra hormone cortisol, làm gia tăng kích ứng và viêm da. |
Biểu hiện lâm sàng và triệu chứng của viêm da cơ địa
Triệu chứng điển hình nhất của viêm da cơ địa là ngứa kèm theo các thương tổn như da khô và đỏ. Nhưng để hiểu rõ hơn, bạn cần nắm được triệu chứng qua từng giai đoạn và lứa tuổi.

Biểu hiện theo giai đoạn và lứa tuổi
Các tổn thương da do viêm da cơ địa sẽ thay đổi theo từng giai đoạn phát bệnh và lứa tuổi của người bệnh.
Biểu hiện theo giai đoạn bệnh:
| Giai đoạn | Đặc điểm tổn thương | Đặc trưng |
| Cấp tính | Đám da đỏ, ranh giới không rõ ràng, sẩn, mụn nước, tiết dịch, phù nề. Dễ bị đóng vảy tiết. | Rất ngứa, dễ bị bội nhiễm tạo mụn mủ. |
| Bán cấp | Vẫn có những triệu chứng của cấp tính nhưng giảm phù nề và dịch tiết ít hơn. | Thường là giai đoạn chuyển tiếp giữa cấp tính và mãn tính. |
| Mãn tính | Da dày lên, thâm, ranh giới rõ ràng do gãi nhiều. Xuất hiện các vết nứt gây đau. | Thương tổn chai sạn, ngứa dai dẳng, khó điều trị dứt điểm. |
Biểu hiện theo lứa tuổi:
| Lứa tuổi | Vị trí thường gặp | Đặc điểm thương tổn |
| Trẻ em dưới 2 tuổi | Má, trán, cằm, vùng duỗi (mặt ngoài) của tay chân. Thường có tính chất đối xứng. | Các mụn nước tập trung thành từng đám, trải qua các giai đoạn tấy đỏ, chảy nước rồi đóng vảy. |
| Trẻ trên 2 tuổi và người lớn | Các nếp gấp lớn (khuỷu tay, khoeo chân), cổ, gáy, cổ tay, cẳng chân, lòng bàn tay/bàn chân, vùng quanh mắt (mi mắt), núm vú. | Dày da là chủ yếu. Da sần rải rác hoặc tụ lại thành đám nhỏ nhưng nổi lên cao. |
Biến chứng khôn lường của viêm da cơ địa
Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, viêm da cơ địa có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và thẩm mỹ:
Nhiễm trùng da: Việc gãi liên tục làm da bị trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Biến chứng này thường gây ra các mụn mủ và cần phải dùng kháng sinh để điều trị.
Viêm cầu thận cấp: Đây là biến chứng nguy hiểm nếu tình trạng nhiễm trùng da kéo dài, không được điều trị kịp thời.
Biến đổi da vĩnh viễn: Gãi lặp đi lặp lại khiến da ngày càng dày lên, thâm sạm, gây mất thẩm mỹ và rất khó phục hồi.
Rối loạn giấc ngủ và tâm lý: Cơn ngứa dữ dội vào ban đêm gây mất ngủ triền miên. Tình trạng da bị tổn thương kéo dài còn có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm, và ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội.
Vấn đề về mắt: Các biến chứng như viêm kết mạc mắt, đục thủy tinh thể cũng là vấn đề cần lưu ý ở người bệnh viêm da cơ địa.

>>> Xem thêm:
Tiêm Botox trị hôi nách: Giải pháp khử mùi an toàn, hiệu quả
Công nghệ trị nám Picoway - Giải pháp điều trị sắc tố, xóa nám nhanh chóng
Cách phòng ngừa và chế độ kiêng cữ cho người bệnh
Phòng ngừa là yếu tố quyết định để kiểm soát và hạn chế sự bùng phát của viêm da cơ địa. Người bệnh cần xây dựng một chế độ sinh hoạt khoa học như sau:
Thực phẩm cần kiêng cữ:
Tránh tuyệt đối các thực phẩm đã được xác định gây dị ứng như lạc, sữa, trứng, đậu nành, lúa mì, hải sản. Nếu không rõ tác nhân, nên thực hiện xét nghiệm dị ứng chuyên biệt để có chế độ kiêng kị chính xác nhất.
Hạn chế tối đa tiếp xúc với lông động vật, phấn hoa, bụi bẩn, khói thuốc lá, và đặc biệt là các chất hóa học (xà phòng có tính kiềm mạnh, nước tẩy rửa, nước hoa).
Chăm sóc và vệ sinh da:
Tránh tắm nước quá nóng và thời gian tắm nên giới hạn khoảng 15 - 20 phút để tránh làm khô da quá mức.
Chọn các loại sữa tắm không mùi, không xà phòng để bảo vệ hàng rào da.
Sau khi tắm, dùng khăn mềm thấm khô nhẹ nhàng (không chà xát) và bôi kem dưỡng ẩm ngay lập tức (trong vòng 3 phút) để khóa ẩm.
Thường xuyên hút bụi, giặt chăn ga gối đệm bằng nước nóng hàng tuần để loại bỏ bụi bẩn.
Nhiệt độ và trang phục:
Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Sử dụng máy tạo độ ẩm và điều hòa để giữ không gian sống ở nhiệt độ phù hợp, tránh để da bị khô hoặc đổ mồ hôi quá nhiều.
Ưu tiên quần áo làm từ chất liệu cotton hoặc lụa, rộng rãi. Tránh xa các loại vải gây bức bí hoặc kích ứng như len, lông cừu, nylon, polyester.
Tâm lý ổn định:
Giữ tinh thần thoải mái, lạc quan là biện pháp gián tiếp nhưng rất hiệu quả. Stress kích thích cơ thể sản sinh chất gây viêm, làm bệnh bùng phát mạnh hơn.
Kết luận
Viêm da cơ địa là một hành trình dài đòi hỏi người bệnh phải có kiến thức và sự kiên nhẫn. Bệnh gây ngứa dai dẳng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát một cách tối ưu. Chìa khóa để sống khỏe mạnh với viêm da cơ địa chính là sự kết hợp giữa việc tuân thủ phác đồ điều trị chuyên khoa, dưỡng ẩm da thường xuyên, và tránh xa các yếu tố kích thích gây dị ứng.
Nếu bạn đang gặp các triệu chứng nặng, hoặc các thương tổn da, hãy đến thăm khám ngay tại Thẩm mỹ Bệnh viện Hồng Ngọc để được các bác sĩ chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ điều trị cá nhân hóa, giúp bạn sớm lấy lại làn da khỏe mạnh và sự tự tin trong cuộc sống.
THẨM MỸ BỆNH VIỆN HỒNG NGỌC - KIẾN TẠO VẺ ĐẸP RIÊNG CỦA BẠN Hotline tư vấn: 091.110.3243 - 024.3927.5565 |










